Trucker dupe van drugsdeal

Chauffeur Puck uit Tilburg zit in een Noorse cel. Erin geluisd. Zijn gezin leeft van de Voedselbank.

TILBURG – Één, misschien twee schalen zou hij erop vooruit zijn gegaan. Drie-, vierhonderd euro per maand. En een vrachtwagen is een vrachtwagen, toch? Het voorstel van zijn ouwe maat leek hem wel wat. Hij kon op roef instappen voor een rit naar Noorwegen, als bijrijder, om te ervaren hoe het was. Puck aarzelde niet en vroeg zijn baas in Etten-Leur: "Als ik bij dat andere tarnsportbedrijf ga werken en het bevalt niet, mag ik dan bij jou terugkomen?". Nou is zijn baas de beroerdste niet en daarbij, hij gunde het Puck; "Een hartstikke goede vent!", zegt-ie. "Hij werkte keihard, je kunt hem overal naartoe sturen. Maar Puck kwam ook altijd geld te kort. Dus ik zeg: rij maar mee naar Noorwegen, en dan hoor ik over een week wel wat je doet. Dat was meteen het laatste dat ik van hem heb gezien."

Sinds februari 2012 zit Puck in een Noorse cel, ver van Tilburg, waar zijn vrouw Rita en kinderen sindsdien in armoede leven. Zijn advocaat, Tjaard Gimbrère, vertelt: "Puck is gewoon genaaid. Een goede jongen, maar geen professor natuurlijk. En rijden is zijn lust en zijn leven, dus hij is vrolijk bij die oude maat ingestapt. Eerst zijn ze in Tsjechië gaan laden. Van daar af reden ze terug naar Nederland waar de vrachtwagen nog even heeft gestaan voordat ze naar Noorwegen vertrokken. Onderweg, op de grens van Zweden en Noorwegen, kreeg zijn maat een telefoontje. Dat ze bij een benzinestation moesten stoppen om een paar dozen te lossen. Vreemd natuurlijk, maar Puck sloeg er geen acht op. Hij hielp zelfs de dozen oversjouwen in de auto die op hen wachtte. Toen dook de douane op. Puck en zijn maat werden betrapt: er was 30 kilo marihuana en 43 kilo hasj aan boord."

Drie jaar en zes maanden luidde het vonnis van de Noorse rechtbank. Puck z'n maat kreeg nog drie maanden meer. "Het transportbedrijf dat Puck één of twee schalen meer beloofde is niet aan te pakken." zegt de advocaat. "Dat bedrijf, de planner, de belader of wellicht ook die maat moeten er van geweten hebben. Maar die maat weigert iets te zeggen en internationaal is er geen enkele samenwerking tussen de Politie. De Noren hebben twee man gearresteerd, voor hen is de zaak opgelost. En in Nederland is gewoon geen onderzoek gedaan, de samenwerking is nul. Dus de feitelijke daders blijven buiten schot."

Op iedere truck zit een potentiele Puck. Of liever gezegd: heel veel chauffeurs worden op soortgelijke manier in de problemen gebracht zegt Ewold Gussenhoven. Als rechtskundig adviseur van VNB – een initiatief van FNV Bondgenoten voor juridische bijstand aan chauffeurs – kent hij tientallen gevallen. Per jaar bellen wel honderd chauffeurs, familieleden en werkgevers met hun verhaal. Hij kent de zaak van de Tilburger. "De meeste chauffeurs, zoals Puck, tuinen er gewoon in. Ook zijn er die in deze financieel moeilijke tijd willens en wetens hun geluk beproeven. Zelfs komt het voor dat de georganiseerde misdaad chauffeurs onder druk zetten om foute lading mee te nemen. Met dreigementen als 'we weten waar je kinderen op school zitten'. In alle gevallen zie je dat de slachtoffers geknakt verder door het leven gaan, met een strafrechtelijke aantekening achter hun naam."

Buitenlandse Zaken schat dat er momenteel zo'n vijftig Nederlandse truckers ver van huis in de cel zitten. Ze zijn gepakt met drugs of wapens, voor mensenhandel of vrouwenhandel. Ze zitten in Scandinavische landen, maar ook in Frankrijk, Spanje en Engeland. Alle betrokkenen hebben het idee dat her er in werkelijkheid veel meer zijn. Het is lastig tellen omdat het beroep van gedetineerden niet wordt geregistreerd. En transportbedrijven zwijgen. Of zoals een woordvoerder van Transport en Logistiek Nederland het laatst zei: "De transporteur heeft (in zo'n geval, red.) heel wat uit te leggen aan de opdrachtgever en zal zo'n zaak niet gauw aan de grote klok hangen."

De schrik zit er goed in bij de transportondernemers; veel chauffeurs mogen van de baas nauwelijks nog spontaan ergens stoppen of hun wagen ook maar even alleen laten. Maar wat als de baas zelf de schurk is? Gussenhoven: "Het wrange is dat de chauffeur voor het strafrecht altijd aansprakelijk is voor zijn lading. Één postbode mag ongestraft ongeacht welk pakket in je brievenbus stoppen, voor de trucker geldt dat niet. Het komt voor dat de ondernemer, zijn planner én het magazijn van de drugslading weten, alleen de chauffeur niet. Toch is die de klos, want de ondernemer trekt doodleuk de handen van hem af. Je ziet ook dat een fout bedrijf zich bij ontdekking meteen failliet laat verklaren, wordt uitgeschreven en verdwijnt. Mogelijk is dat het geval bij de Tilburger, dat is onduidelijk. En dan nóg, Puck was er niet eens in dienst, het bedrijf kun je niets maken."

De Stichting Epafras verleent morele en geestelijke steun aan Nederlandse gedetineerden in het buitenland. Zo bezocht de geestelijk verzorger in Zweden 24 gedetineerden. Acht van hen zijn truckchauffeur. Dat getal is voor Gussenhoven genoeg reden om aan te nemen dat er in heel Europa veel meer dan vijftig truckchauffeurs in detentie zitten. Anders dan hij gelooft dominee Peter Middelkoop van Epafras dat van de opgepakte chauffeurs een meerderheid wél weet dat er iets niet deugt aan de lading. "Die hebben vaak al een achtergrond en proberen van een schuldenprobleem af te komen. Maar er zitten ook veel onschuldigen, en elke onschuldige is er één te veel.Wie in Noorwegen of Zweden in detentie belandt, heeft nog geluk." zegt Middelkoop. "Die landen hebben veel oog voor de achtergronden die leiden tot een delict en helpen gevangenen hun leven op de rails te krijgen.".

Puck belt nu van zijn schamele zakgeld in de strafinrichting één keer per week zijn gezin in Tilburg. Of hij dat snel terug gaat zien is de vraag. Gimbrère: "We proberen hem naar Nederland te krijgen, maar dat lukt op zijn vroegst begin volgend jaar.". Eenmaal hier wacht Puck een nieuwe bak ellende. Door zijn toedoen eet het gezin in Tilburg al maanden van de Voedselbank. Zijn huwelijk staat op springen. Een lichtpuntje: bij zijn oude baas in Etten-Leur kan hij zó weer beginnen.

Om reden van privacy zijn de namen Puck en Rita gefingeerd.

Bron: Joop van der Pol, Tilburg plus